κοινωνιολογία

Χέρμπερτ Σπένσερ: Αυτός που μίλησε για την επιβίωση του ισχυρότερου

Ο Χέρμπερτ Σπένσερ (1820 – 1903) ήταν Άγγλος φιλόσοφος, βιολόγος, κοινωνιολόγος και πολιτικός φιλόσοφος της Βικτωριανής εποχής. Ανέπτυξε την έννοια της εξέλιξης ως την προοδευτική ανάπτυξη του φυσικού κόσμου, των βιολογικών οργανισμών, του ανθρώπινου μυαλού, του ανθρώπινου πολιτισμού και των κοινωνιών σύμφωνα με την οποία ο κόσμος προοδεύει σταθερά προς το καλύτερο. Οι ιδέες του για την εξέλιξη επηρέασαν την ανάπτυξη της οικονομίας, της πολιτικής επιστήμης, της βιολογίας και της φιλοσοφίας. [...]

Η αντιμετώπιση των «fake news» βρίσκεται στην εκπαίδευση στις έγκυρες ειδήσεις

Οι προκλήσεις της ψηφιακής εποχής δημιουργούν και την ανάγκη για νέα προγράμματα εκπαίδευσης, έτσι υπό τον όρο «αλφαβητισμός των ειδήσεων» μελετάται η ανάλυση και η αξιολόγηση της αξιοπιστίας των ειδήσεων και των πληροφοριών που μας πλημμυρίζουν συνεχώς στην ψηφιακή εποχή. Το News Literacy είναι η εκπαίδευση στις έγκυρες ειδήσεις ή ο «αλφαβητισμός των ειδήσεων» και αφορά την απόκτηση δεξιοτήτων κριτικής σκέψης του 21ου αιώνα. [...]

Γιατί οι γυναίκες είναι καλύτερες στη διαχείριση των οικονομικών από τους άντρες;

Ο πολυδιάστατος γυναικείος ρόλος και η ανάγκη να τα καταφέρουν σε πολλά διαφορετικά επίπεδα, έχει εκπαιδεύσει τις γυναίκες σε… εξαιρετικούς μάνατζερ που συνδυάζουν τον ορθολογισμό με το συναίσθημα. Αυτά είναι λοιπόν τα γυναικεία χαρακτηριστικά που κάνουν τις γυναίκες καλύτερες στην αποταμίευση; [...]

Η πίστη σε θεωρίες συνωμοσίας ικανοποιεί την ανάγκη κάποιων ανθρώπων να αισθάνονται ξεχωριστοί

Για τους συνωμοσιολόγους, όσο πιο σκοτεινή είναι μία θεωρία, τόσο πιο ελκυστική γίνεται, ικανοποιώντας την «ανάγκη τους για μοναδικότητα». Η σταθερή πίστη σε μία θεωρία, παρά τις αδιάσειστες αποδείξεις για το αντίθετο, είναι ένα χαρακτηριστικό των οπαδών των θεωριών συνωμοσίας που ταράζει τους ερευνητές εδώ και πολύ καιρό. [...]

Βασίλης Ραφαηλίδης – Τα όπλα της βλακείας

Ο Ευάγγελος Λεμπέσης (1906-1968) έγραψε το διάσημο έργο του Ἡ Τεράστια Κοινωνικὴ Σημασία τῶν Βλακῶν ἐν τῷ Συγχρόνῳ Βίῳ, το 1941. Ξεχώρισε δε τους βλάκες σε δύο κατηγορίες : τους γεννημένους βλάκες και τους αποβλακωμένους, δηλαδή όσους έγιναν βλάκες για λόγους κοινωνικούς, για να βολευτούν μέσα στην ισοπεδωτική μετριότητα και ασήμαντοτητα. [...]

Η έννοια της ανομίας στην Ελλάδα και στις σύγχρονες κοινωνίες

Στα τέλη του 19ου αιώνα ο Emile Durkheim επέλεξε έναν ελληνικό όρο για να περιγράψει μία νέα κοινωνική κατάσταση στη δυτική Ευρώπη, αυτόν της ανομίας (anomie). Σύμφωνα με τον Γάλλο κοινωνιολόγο, σε καταστάσεις ανομίας εκλείπουν οι σαφείς ρυθμίσεις, οι κανόνες και τα πρότυπα που καθορίζουν τον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας. [...]

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα μας καλούν να δούμε αυτά που βλέπουν

«Πρόσφυγας ή μετανάστης; Χριστιανός ή μουσουλμάνος; Στρατιώτης ή άμαχος;». Μπορεί αυτές οι ερωτήσεις να ακούγονται όλο και πιο συχνά, για τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα όμως δεν υπάρχουν αυτοί οι διαχωρισμοί. Με νέο ραδιοτηλεοπτικό σποτ, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα μας καλούν να δούμε τους ασθενείς τους χωρίς παρωπίδες και ταμπέλες, όπως ακριβώς τους βλέπουν οι ομάδες τους σε όλο τον κόσμο: Ως ανθρώπους με επιτακτικές ιατρικές και ανθρωπιστικές ανάγκες που κινδυνεύουν. [...]

Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας

Σημαντικοί επιστήμονες κινδυνεύουν μερικές φορές να γίνουν γνωστοί για μια δημοφιλή δημοσίευσή τους η οποία δεν είχε στενή σχέση με την επιστήμη τους. Ο Ιταλός Κάρλο Τσιπόλα (1922-2000), διάσημος καθηγητής του Μπέρκλεϊ, δημοσίευσε σημαντικά βιβλία Οικονομικής Ιστορίας, αλλά κανένα από αυτά δεν είχε τη διάδοση του δοκιμίου του Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας (εκδ. Κέδρος). [...]

Να σέβεσαι και να ανέχεσαι τους άλλους

Σε μια πρόσφατη έρευνα με θέμα τη σημασία που δίνουν οι γονείς στη μετάδοση στα παιδιά τους της αξίας του σεβασμού και της ανεκτικότητας, η Ελλάδα κατατάχθηκε τελευταία ανάμεσα σε 69 χώρες. Με άλλα λόγια, η ελληνική οικογένεια δεν θεωρεί σημαντικό να κοινωνικοποιεί τους νέους με βάση τις παραπάνω αξίες. Καθόλου τυχαία νομίζω, χαμηλά μαζί με την Ελλάδα βρίσκονται χώρες όπως η Ουγκάντα, η Αλγερία και το Πακιστάν, ενώ οι πέντε πρώτες χώρες στη σχετική λίστα ήταν η Σουηδία, η Ολλανδία, η Δανία, η Γαλλία και η Ισλανδία. Το αποτέλεσμα της έρευνας δεν πρέπει να μας εκπλήσσει καθώς με μια προσεκτικότερη ματιά θα αντιληφθούμε πως εδώ βρίσκεται η ρίζα πολλών δεινών μας ως κοινωνία. [...]