φιλοσοφία

8 προκαταλήψεις στη λήψη των αποφάσεων

Όσο κι αν μας αρέσει να πιστεύουμε ότι είμαστε ανοιχτόμυαλοι και αμερόληπτοι, μας επηρεάζει συνεχώς ένα σύνολο διαφορετικών προκαταλήψεων – επηρεάζοντας έτσι τη σκέψη, τις συμπεριφορές και τις αποφάσεις μας. Ενώ μερικές είναι ανοιχτά εμφανή, πολλές προκαταλήψεις είναι ασυνείδητες. Και μάλιστα μπορεί να μην έχετε ιδέα ότι είστε υπό την επιρροή μιας προκατάληψης που αλλοιώνει τον τρόπο σκέψης σας . [...]

Ο Υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός

Υιοθετώντας την κατηγορική προσταγή της ηθικής του Καντ, ο Σαρτρ υποστηρίζει ότι κάθε φορά που ένας άνθρωπος παίρνει ελεύθερα μια απόφαση για τη ζωή του, δεσμεύεται απέναντι σε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η αγωνία που νιώθουμε όταν πρέπει να επιλέξουμε κάτι, είναι η απόδειξη της ελευθερίας μας. Ωστόσο, η ελευθερία μας ποτέ δεν είναι απεριόριστη, καθώς πάντα βρισκόμαστε μέσα σε συγκεκριμένες συνθήκες που μας προσδιορίζουν. Αυτή είναι η κατάσταση για την οποία κάνει λόγο ο Σαρτρ. [...]

Το νοητικό πείραμα Κινέζικο Δωμάτιο του John Searle

Το νοητικό πείραμα που έγινε ευρέως γνωστό ως Κινέζικο Δωμάτιο επιχειρεί να αποδείξει πως είναι αδύνατο ένας υπολογιστής να κατανοήσει μία ζωντανή γλώσσα ή να σκεφτεί. Η πρώτη δημοσίευση του επιχειρήματος από τον εμπνευστή του, τον Αμερικανό φιλόσοφο και φυσικό John Searle έγινε το 1980, σε ένα άρθρο με τίτλο «Minds, Brains and Programs». Είναι ένα νοητικό – αλληγορικό πείραμα που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη και αποτελεί ένα επιχείρημα σχεδόν κατά της. Έκτοτε έχει απασχολήσει πολυάριθμους μελετητές, καταφέρνοντας να γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές στην πρόσφατη φιλοσοφία. [...]

Άρθουρ Σοπενχάουερ: Μην ξεκινήσετε μια αντιπαράθεση με τον πρώτο τυχόντα

Οξύνοντας το πνεύμα, η αντιπαράθεση είναι πράγματι ωφέλιμη και για τις δύο πλευρές, προκειμένου να διορθώσει κανείς εσφαλμένες σκέψεις και να αντιληφθεί νέες απόψεις. Όμως στη μόρφωση και την πνευματική δύναμη, οι δύο αντίπαλοι πρέπει να είναι σε κάποιο βαθμό ισοδύναμοι. Αν ένας εκ των δύο στερείται παιδείας, δεν θα μπορέσει να καταλάβει τον άλλον, καθώς δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον ανταγωνιστή του. Εάν στερείται πνευματικής δύναμης, θα πικραθεί, θα οδηγηθεί σε ανέντιμα τεχνάσματα και θα καταλήξει να γίνει αγενής. [...]

Ποιές είναι οι 4 αρετές του στωικισμού;

Θάρρος. Εγκράτεια. Δικαιοσύνη. Σοφία : Είναι οι πιο βασικές αξίες της Στωικής φιλοσοφίας. «Εάν, σε κάποιο σημείο της ζωής σας», έγραψε ο Μάρκος Αυρήλιος , «πρέπει να συναντήσετε οτιδήποτε καλύτερο από τη δικαιοσύνη, την αλήθεια, τον αυτοέλεγχο, το θάρρος – πρέπει πράγματι να είναι ένα εξαιρετικό πράγμα». [...]

64 αποφθέγματα του Μάρκου Αυρήλιου στο βιβλίο Τα Εις Εαυτόν

Στην πρώτη γραμμή του πολέμου, μέσα σ ένα αντίσκηνο, ο Αυτοκράτορας – Φιλόσοφος Μάρκος Αυρήλιος , κατέγραφε τους συλλογισμούς του, έδινε στον εαυτό του συμβουλές, τον εμψύχωνε με τη δύναμη της φιλοσοφίας. Δεν σκόπευε να τα δημοσιεύσει. Έγραφε για να κρατηθεί δυνατός. Δεν πίστευε στην υστεροφημία. Δεν πίστευε καν ότι θα τον θυμάται κανείς. Όμως διαψεύστηκε. Δεκαοχτώ αιώνες πέρασαν από τότε, και τα “Εις Εαυτόν” ζουν ακόμη. Μια ανεξάντλητη πηγή σοφίας. Το “αιώνιο ευαγγέλιο”, όπως τα χαρακτήρισε ο Ρενάν. [...]

Μάρκου Αυρηλίου: Τα εις εαυτόν

Η ιστορία έχει να μας δείξει παραδείγματα που θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τον Πλάτωνα, που ήθελε οι βασιλείς να γίνουν φιλόσοφοι ή οι φιλόσοφοι να είναι βασιλείς. Ανάμεσα σ’ αυτούς ασφαλώς σημαίνουσα θέση κατέχει ο Μάρκος Αυρήλιος, ο στωικός φιλόσοφος που βασίλεψε σαν Ρωμαίος Αυτοκράτορας από το 161 μ.X. μέχρι το 180 μ.X. [...]

11 Χαρακτηριστικά ενός κριτικού στοχαστή

Μία από τις πιο αξιόλογες δεξιότητες στη ζωή είναι η ικανότητα να σκέφτεστε κριτικά. Εκτιμάται από πολλούς εργοδότες, καθώς επιτρέπει σε κάποιον να επιλέξει τις κατάλληλες πληροφορίες και να κάνει διάκριση μεταξύ του τι είναι χρήσιμο και του λιγότερο χρήσιμου. Συνολικά, είναι η ικανότητά μας να αναλύουμε πληροφορίες και να πάρουμε μια λογική απόφαση. Αλλά τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Σε ποια χαρακτηριστικά ενός κριτικού στοχαστή πρέπει να επικεντρωθούμε; [...]

Σκέψη, αργή και γρήγορη

Παραδόξως το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών 2002 απονεμήθηκε σε έναν ψυχολόγο, τον Daniel Kahneman, ο οποίος, με τον συνεργάτη του Amos Tversky, κατέρριψε το περιβόητο αξίωμα της οικονομικής επιστήμης, ότι τα «οικονομικά όντα» είναι ορθολογικά. [...]

Κριτική σκέψη: Ορισμός, παραδείγματα και τρόπος βελτίωσης

Η κριτική σκέψη είναι η πράξη της ανάλυσης των γεγονότων για την πλήρη κατανόηση ενός προβλήματος ή θέματος. Η διαδικασία τώρα της κριτικής σκέψης περιλαμβάνει συνήθως βήματα όπως η συλλογή πληροφοριών και δεδομένων, η υποβολή προσεκτικών ερωτήσεων και η ανάλυση πιθανών λύσεων. [...]

12 λογικές πλάνες και το σόφισμα της κόκκινης ρέγγας

Εξ ορισμού, τα λογικά λάθη ή πλάνες (logical fallacies) είναι αυτά που αποδυναμώνουν το επιχείρημά σας ή οδηγούν σε άκυρο συμπέρασμα. Μπορεί να διαπράττονται ακούσια ή να χρησιμοποιούνται σκόπιμα σε μια προσπάθεια να επηρεάσουν τη σκέψη, τις απόψεις και τις ενέργειες κάποιου. Οι πλάνες είναι συνηθισμένες σε μια μεγάλη ποικιλία καταστάσεων: στην πολιτική, τη διαφήμιση, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, καθώς και στις καθημερινές μας συζητήσεις, είτε στο διαδίκτυο σε κοινωνικά μέσα είτε αυτοπροσώπως με τους γείτονές μας. [...]

Η κριτική σκέψη και η διδασκαλία της

Η κριτική σκέψη είναι η ανάλυση των γεγονότων για τη διαμόρφωση μιας κρίσης πάνω σε ένα ζήτημα. Μία λειτουργία κατά την οποία το άτομο αξιολογεί την αξιοπιστία των πληροφοριών και αποφασίζει τι να σκεφτεί ή τι να κάνει μέσω συλλογισμών που γίνονται με βάση όλα τα δυνατά στοιχεία που μπορεί να έχει στη διάθεσή του. Πάνω από όλα κριτική σκέψη σημαίνει σκεπτικιστική θεώρηση και προσεκτική εξέταση οποιουδήποτε ισχυρισμού καθώς και απόρριψη οποιουδήποτε είδους προκαταλήψεων. [...]