φιλοσοφία

Σοφά λόγια

Κατά τους βυζαντινούς χρόνους το εκπαιδεύω λεγόταν «ἀνάγω» και η εκπαίδευση αναγωγή, η φοίτηση στο σχολείο «ἀναγινώσκειν» ή «γραμματίζεσθαι». Εκείνος που δεν έλαβε εκπαίδευση ονομαζόταν ανάγωγος. [...]

Ρωμαϊκή Φιλοσοφία: Η διατήρηση της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς

Η φιλοσοφία της αρχαίας Ρώμης στηριζόταν σε εκείνη της Ελλάδας, χωρίς καμία αξιόλογη πρω­τοτυπία, και δεν χαρακτηρίστηκε από καμιά συνέ­πεια στο σχηματισμό φιλοσοφικών σχολών. Όσον αφορά την ιστορική κληρονομιά, η κυριότερη υπηρεσία που προσέφερε η Ρώμη στη φιλοσοφία ήταν η διάδοση της φιλοσοφικής σκέψης στη Ρω­μαϊκή Αυτοκρατορία και η ανάπτυξη λατινικής ορολογίας, που αποτέλεσε τη βάση για την εξέλι­ξη της φιλοσοφίας στο Μεσαίωνα. [...]

Φιλοσοφία των Μαθηματικών

Είναι γνωστή η άποψη ότι ένας καλός φιλόσοφος πρέπει να ξέρει μαθηματικά. Όπως και ένας καλός μαθηματικός πρέπει να έχει γνώσεις φιλοσοφίας τουλάχιστον γύρω από το αντικείμενο του. Πολύ περισσότερο μάλιστα αν θέλει να είναι ταυτόχρονα καλός παιδαγωγός. [...]

Paulo Coelho: Κλείσε τον κύκλο! Ότι τελείωσε, άστο να φύγει

Πάντα πρέπει να ξέρουμε πότε κάποιο στάδιο φτάνει στο τέλος του. Αν επιμείνουμε να παραμείνουμε εκεί περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται, θα χάσουμε τη χαρά και το νόημα των άλλων σταδίων, τα οποία πρέπει να ζήσουμε. Να κλείνουμε κύκλους, πόρτες, να γυρίζουμε σελίδα, να ολοκληρώνουμε κεφάλαια – δεν έχει σημασία πώς το λέμε, αυτό που έχει σημασία είναι να αφήνουμε στο παρελθόν τις στιγμές της ζωής μας που πέρασαν. [...]

Ο ιδεαλισμός του George Berkeley

Ίσως όλοι να δεχόμαστε ότι οι αισθήσεις μας μάς προσφέρουν μια νοητική εικόνα του κόσμου, αλλά δεν σημαίνει ότι κατανοούμε όλοι τι συνεπάγεται αυτό. Σημαίνει ότι έχουμε έμμεσα μόνο επίγνωση του κόσμου, μέσω εσωτερικών, νοητικών του αναπαραστάσεων. Αν είστε σκεπτικιστής, μπορεί να αναρωτιέστε πως ξέρουμε ότι οι νοητικές μας εικόνες αναπαριστούν πραγματικά όσα υπάρχουν εκεί έξω. [...]

Balthasar Thomass, O Σπινόζα και η τέχνη της ευτυχίας

Ο συγγραφέας του βιβλίου Balthasar Thomass, που γεννήθηκε το 1967 στο Βερολίνο και είναι καθηγητής φιλοσοφίας, προσφέρει μία «εύπεπτη» ανάγνωση βασικών σημείων της θεωρίας ενός φιλοσόφου που δεν είναι πολύ γνωστός στο ευρύ κοινό. Γράφει μεταξύ των άλλων στο βιβλίο του. Ο Σπινόζα θεωρείται συνεχιστής των ιδεών του Ντεκάρτ και από τους κυριότερους εκπροσώπους του φιλοσοφικού ρεύματος του ορθολογισμού (ρασιοναλισμού) στην Ευρώπη του 17ου αιώνα που προετοίμασε το δρόμο για την εμφάνιση του Διαφωτισμού. [...]

Ο διαφωτισμός και η εποχή του

Σημαντικό πανευρωπαϊκό πνευματικό κίνημα του συναρπαστικού 18ου αιώνα (τον οποίο οι εκ Γαλλίας «διαφωτιστές» απεκάλεσαν «Siècle des Lumières», «Αιώνα των Φώτων»), που κήρυξε την εμπιστοσύνη στον Ορθό Λόγο και την επαγωγική μέθοδο, τον ανθρωπισμό και την έννοια της «προόδου», και για πρώτη φορά στην μεταχριστιανική ανθρωπότητα απαίτησε την εναρμόνιση της αίσθησης με τον λόγο και του «δέοντος» με το «είναι», καθώς επίσης και την έμπρακτη εφαρμογή των φιλοσοφικών, ηθικών και κοινωνικοπολιτικών ιδεών του στην πραγματική ζωή των πραγματικών ανθρώπων. [...]

Ο Κάντ και ο Διαφωτισμός

Ο Διαφωτισμός, τα Φώτα, ξεκινώντας από τα μέσα του 17ου αι. και καταλήγοντας στις παρυφές του 19ου αι. αποτελούν μία πνευματική επανάσταση του ανθρωπίνου πνεύματος δίχως προηγούμενο. Είναι η κατάληξη της μεγάλης διεργασίας, που άρχισε με την Αναγέννηση και ολοκληρώνει την συνολική ιδεολογική και πολιτιστική μεταρρύθμιση του κοινωνικού συστήματος. [...]

Ανθρωπισμός ή Ουμανισμός

Είναι η πνευματική κίνηση που εκδηλώθηκε στη δυτική Ευρώπη, κατά το τέλος του Ύστερου Μεσαίωνα, συγκεκριμένα από το 1400 έως και το 1650, με την αρχή της περιόδου της Αναγέννησης. Είναι ρεύμα πνευματικό, που στόχευε στην πολιτιστική και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του θεοφοβικού μοντέλου που επικρατούσε ως τότε. Χαρακτηρίζεται από την επιστροφή στα αρχαία κείμενα, ως ένα μοντέλο ζωής, γραφής και σκέψης. Γενικότερα ο όρος Ανθρωπισμός νοείται ως ο πολιτισμός που ολοκληρώνοντας τις φυσικές ιδιότητες του ανθρώπου, τον κάνει άξιο του ονόματός του. [...]